การพระศาสนา

หนึ่งในพิธีการ #เฉลิมฉลองโนราภูมิปัญญาแห่งแผ่นดิน ที่วัดพะโคะวันนั้น

มีพิธีที่ผมไม่ค่อยคุ้น คือ กาดถวายทวดยายหฺมฺลี แล้วมีสวดสมโภช

ตามด้วยโนรารำถวายก่อนจะทำการอัญเชิญทวดจากเรือนแก้วไปขึ้นเบญจา

ที่หน้า #สุวรรณมาลิกเจดีย์ศรีรัตนมหาธาตุแห่งวัดพะโคะ

ก่อนที่ครูหมอจะประกอบพิธีไหว้ครู แล้วนานาโนราจะรำถวายใหญ่อีกรอบ

ตามเอกสารของงานบอกว่า ...

"#ทวดยายหฺมฺลี" คือ "#ทวดนวลทองสำลี" ... เป็นพระพุทธรูปทรงเครื่องอุ้มบาตร

ลักษณะเครื่องทรงคล้ายการแต่งกายของมโนราห์

เนื้อสำริด สูง ๑๕๐ เซนติเมตร สร้างขึ้นเมื่อใดไม่ปรากฏแน่ชัด

สันนิษฐานว่าในสมัยกรุงศรีอยุธยา

ตำนานเล่าว่าในอดีตนานมาแล้ว มีหญิงคนหนึ่งมาพักอาศัยอยู่ในชุมชนบริเวณนี้

ได้สอนให้ชาวบ้านรู็จักการปั่นด้ายและทอผ้า เป็นที่รักใคร่นับถือของชาวบ้าน

ต่างสำนึกในบุญคุณจึงสร้างพระพุทธรูปขึ้นเป็นเครื่องระลึก

และให้ชื่อว่า "#พระพุทธรูปยายสำลี"

ซึ่งคำว่าสำลี หมายถึงฝ้ายที่ใช้ทอผ้านั่นเอง

ต่อมาคนรุ่นหลังเรียกว่า "#ทวดยายหฺมฺลี" หรือ "#ทวดลำสี"

และยังมีความเชื่อว่าพระพุทธรูปองค์นี้เป็นอนุสรณ์ของนางนวลทองสำลี

ธิดา #พระยาสายฟ้าฟาด เจ้าเมืองพัทลุง

ผู้ให้กำเนิด "#ขุนศรีศรัทธา" #ต้นตำนานมโนราห์

"#ทวดยายหฺมฺลี" จะถูกอัญเชิญออกมาปีละครั้ง เพื่อประทับบนเรือพระ

ใน #ประเพณีตักบาตรเทโว และ #ลากพระโบราณ ของ #วัดพะโคะ

เนื่องในเทศกาลวันออกพรรษา ถือเป็นงานบุญประเพณีสำคัญของชาวบ้าน

ตำบลชุมพล อำเภอสทิงพระ จังหวัดสงขลา ...

เช้านั้นระหว่างกำลังรอและชุลมุนกัน ผมรู้โพยว่ายายอบ ทองอ่อน

ทายาทผู้สืบทอดสายสกุลผู้ดูแล ทวดยายหฺมฺลี มานั่งรอกาดถวายเครื่อง ๑๒

ก็เลยเข้าไปฉวยโอกาสถามความ

" ... จริง ๆ แล้ว #ทวดยายหฺมฺลี เป็นมาพันพรื๋อครับ ... "

" ... เอาจริง ๆ เลยน่ะ ... " ยายอบสำลับก่อนเริ่มเล่า

" ... ฝนหมันแล้งมาก ทำนาไม่ได้ผล ก็เลยบนกัน

จากนั้นมีคนบอกว่ามีรูปพระโบราณ ต้นตระกูลฉันก็เลยซื้อไว้รักษาแก้บน

จนคนก็นับถือกันเรื่อยมา ... "

" ... นานแค่ไหนแล้วครับ ... "

" ... นับไม่ถูกแล้ว เลยไปสัก ๕๐๐ ปี ... "

กระบวนการวันนั้นยาวมาก กว่าทวดจะได้รับการเชิญออกมาจากเรือนแก้ว

เอาไว้ดูกันอีกทีชัด ๆ ครับ ว่าตกลงแล้ว คือใคร ? #ทวดยายหฺมฺลี รูปนี้ ?

แต่ที่สำคัญวันนี้นั้น ท่านดำรงสถานะ #เป็นทั้งพระ_ทั้งทวด

แถมยัง #เป็นหนึ่งครูต้นของนานาโนราในเมืองไทย ครับผม

๑ เมย.๖๕ ๐๙๐๐ น.

บ้านบวรรัตน์ ท่าวัง เมืองนคร